e-Nieuwsbrief 22 oktober 2011

Printer-friendly versionSend to friend

Inhoud van deze nieuwsbrief:

Jaarboek 2010: stand van zaken

Het Jaarboek 2010 wordt momenteel geschreven tussen de constante voorbereidingen en verplichtingen i.v.m. de Sagalassos tentoonstelling die vanaf zaterdag 29 oktober a.s. toegankelijk is. Wij doen er alles aan om het tegen Kerstmis bij jullie en in de winkelrekken te krijgen. De toppunten in dit volume, dat ongeveer 150 pagina's zal tellen en voorzien zal zijn van eenzelfde aantal kleurenillustraties, zijn:

  • Wat het stadsterritorium betreft: de vaststelling dat volgens onze archeologische prospecties het zuidelijke deel van de Vlakte van Burdur vanaf 6.500 v. Chr. tot nu een veel dichtere en grotere continuïteit van bewoning heeft gekend dan tot dusver verondersteld werd, dat wij de nederzettingpatronen in de tot dusver amper gekende vroege ijzertijd over het hele territorium beginnen te ontrafelen (dit vanaf de 8e eeuw v. Chr.) en ook dat wij vaststelden dat Sagalassos al ten laatste vanaf de 5e eeuw v. Chr. permanent bewoond was. De geomorfologen en palynologen konden respectievelijk de erosiepatronen t.g.v. de menselijke impact tijdens de laatste drie millennia vastleggen én de klimaats- en vegetatieontwikkeling na de ondergang van de 'stad' Sagalassos ergens in de loop van de 7e eeuw n. Chr., bepalen.
  •  
  • Toppunt van het opgravingswerk in Düzen Tepe was ongetwijfeld de vaststelling dat deze prestedelijke nederzetting, die haar grootste bloei kende tijdens de 5e en 4e eeuw v. Chr., ondanks haar chaotische lay-out en povere woonarchitectuur, toch heel wat ambachtelijke activiteiten ontwikkeld had, met een belangrijke metallurgische component, maar ook dat daar blijkbaar een goede sociale/politieke organisatie moet bestaan hebben met een centrale autoriteit die grote door de hele bevolking uit te voeren infrastructuurwerken kon laten uitvoeren, zoals de aanleg van grote artificiële terrassen. Deze goede socio-economische organisatie bleek ook uit de ontdekking van een echte ambachtelijke bakkerij die een hele wijk moet bediend hebben.
  •  
  • Door de ontdekking dat Sagalassos ook al ten laatste van de 5de eeuw v. Chr. over een grotere oppervlakte permanent bewoond was dan tot nu vermoed werd, wordt het naast elkaar bestaan van beide sites die aanvankelijk wel degelijk een gemeenschappelijke Pisidische materiële cultuur deelden, om pas omstreeks de verovering door Alexander de Grote elk een totaal verschillende weg te gaan, waarbij Düzen Tepe vasthield aan zijn traditionele, Pisidische cultuur vast hield, terwijl Sagalassos zich snel helleniseerde, nog moeilijker te begrijpen.
  •  
  • In Sagalassos zelf waren de hoogtepunten ongetwijfeld de vaststelling dat de stad onder keizer Augustus een nog grotere metamorfose doormaakte dan wij al wisten. Zo legden wij de resten bloot van wat wellicht het Prytaneion ('stadhuis') is geweest en kregen wij de bevestiging dat de stad wel degelijk over de tot dusver oudste 'Romeinse' thermen van Anatolië (vóór 10/30 n. Chr.) beschikt. Muren daarvan staan op bepaalde plaatsen nog tot ca. 8 m overeind. In het Macellum (voedselmarkt) werd de noordwestelijke hoek ervan met een eigen fontein blootgelegd, terwijl op de vlakbij gelegen Bovenste Agora een 'triomfboog' kon opgegraven en op papier gereconstrueerd worden, die aanvankelijk aan keizer Caligula (37- 41 n. Chr.), maar zijn dood, in 43 n. Chr. aan zijn oom, keizer Claudius, en diens broer Germanicus werd opgedragen. Nabij de ingang van het stadion liet een architecturale en epigrafische studie van een ruïne toe, deze laatste als een in 116/117 n. Chr. aan keizer Trajanus opgedragen fontein te identificeren, de eerste van een hele reeks pronkfonteinen met zuilenfaçades die de stad tijdens de volgende anderhalve eeuw zou zien verrijzen Het toppunt van de campagne was echter ongetwijfeld de inauguratie en het terug in werking stellen van het grote Antonijnse Nymphaeum op de Bovenste Agora, momenteel één van de mooiste parels aan de kroon van het al zo rijke Turkse cultureel erfgoed. Daarnaast zal het Jaarboek ook het laatste historische overzicht van de stad en van de regio, dat de periode 450-1250 n. Chr. bestrijkt, evenals een artikel over ambachten en tafelgewoonten in de toenmalige wereld, bevatten.

Overzicht van de campagne 2011

De voorbije campagne te Sagalassos was alweer een groot succes. Ziehier, een beknopt overzicht van de belangrijkste resultaten die in het Jaarboek 2011 en de jaarlijkse lezingen van 2012 gedetailleerd aan bod zullen komen:

De prospecties in de Vlakte van Burdur en de opgravingen in Düzen Tepe versterkten nog de conclusies van vorig jaar. In de stad toonde een eerste testopstelling van de Boog voor Claudius en Germanicus aan, hoe prachtig dit plein er binnen een jaar zal uitzien. Op de zuidrand ervan ontdekten wij een groot complex vol opslagruimtes, tot dusver het grootste bouwwerk van de stad, daterend van na de grote aardbeving van 600-620 n. Chr. Voorlopig onderzoek toonde aan dat dit bouwwerk in de Ottomaanse tijd (19de eeuw), toen een karavaanroute doorheen de ruïnes liep, in gebruik was. Boven de ingestorte muren lag nog de volledige dakconstructie met haar pannen, net alsof het gebouw pas een paar weken geleden was ingestort. In het Macellum werd de noordelijke portiek nagenoeg helemaal bloot gelegd, zodat wij volgende zomer eindelijk de rij kamers erachter zullen kunnen onderzoeken. In de grote Paleisvilla werd in een lager niveau een omstreeks 400 n. Chr. aangelegde, enorme binnenkoer, omringd door zuilen, die deel uitmaakte van de private vleugel van het complex, blootgelegd. De Thermen brachten opnieuw de grootste verrassing toen bleek dat het al 1250 m² grote frigidarium (koudwaterbad) voor de mannen nog een heel grote oostelijke arm van ca. 11,5 m x 15,7 m bezat, met daarin het al zolang gezochte koud water zwembad. De grootste verassing was echter dat eens dit bad opgegeven en gevuld was, men in deze ruimte, nog vóór de grote aardschok van 600-620 n. Chr., de smeltovens installeerde,waarin de bronzen onderdelen van onze zes kolossale keizers en keizerinnen gesmolten werden. Nieuw onderzoek in de Pottenbakkerswijk leverde het bewijs van hellenistische terrassen, van een crematienecropool uit dezelfde periode, terwijl het grote complex, waarin vanaf het midden van de 4e eeuw n.Chr. in matrijzen gevormde keramiek (olielampen, wijnflessen, figurines) produceerde in twee richtingen verder werd bloot gelegd.

Aankondiging "Sagalassos, City of Dreams" en randactiviteiten

Van zaterdag 29 oktober 2011 tot en met vrijdag 17 juni 2012 organiseert het Gallo Romeins Museum te Tongeren een grote overzichtstentoonstelling gewijd aan Sagalassos. Op deze website van het museum kan u hierover meer informatie vinden:

http://www.galloromeinsmuseum.be/tijdelijke_tentoonstellingen/sagalassos

Naar aanleiding van deze tentoonstelling worden allerhande randactiviteiten georganiseerd, waarvan wij u hier graag een overzicht geven:

Boekenbeurs

De lezing start om 11u tot 11u45 in de Blauwe Zaal

Op woensdag 2 november geeft Prof. Marc Waelkens een korte lezing op de Boekenbeurs te Antwerpen (http://www.boekenbeurs.be). Deze lezing start om 11u en eindigt om 11u45. Aansluitend is er een signeersessie voorzien van het boek "Sagalassos, Droomstad in de Bergen", de Nederlandstalige catalogus die wordt uitgegeven naar aanleiding van de tentoonstelling "Sagalassos, City of Dreams" te Tongeren. De signeersessie heeft plaats op de stand van uitgeverij Openbaar Kunstbezit Vlaanderen (http://www.tento.be) van 12u tot 14u. In tegenstelling tot het bericht in de brief die vorige week naar de 'Vrienden' werd verstuurd zal zij wegens een live uitzending op TV Limburg niet tot in de late namiddag kunnen voortgezet worden.

Noctures

Uitsluitend voor de "Vrienden van Sagalassos" zullen Prof. Marc Waelkens en Prof. Jeroen Poblome een rondleiding verzorgen van de tentoonstelling "Sagalassos, City of Dreams" te Tongeren. Deze noctures zijn gepland voor de volgende data, telkens om 20u in het Gallo Romeins Museum te Tongeren:

  • donderdag 10 november 2011;
  • dinsdag 13 december 2011;
  • woensdag 11 januari 2012.

Als vriend van het project zal u weldra voor deze noctures ook een aparte uitnodiging ontvangen. Uw deelname kan u best verzekeren door zich vooraf in te schrijven via e-mail info@sagalassos.be of telefonisch op het nummer 016/32.48.62.

Uitsluitend tijdens deze noctures wordt de toegangsprijs voor "Vrienden van Sagalassos" gereduceerd van de gebruikelijke 10 euro naar 8 euro per bezoeker.

Catalogus

De Nederlandstalige catalogus "Sagalassos, Droomstad in de Bergen", uitgegeven door Openbaar Kunstbezit Vlaanderen, zal u in het museum en in de betere boekhandel kunnen aanschaffen aan een prijs van 30 euro. Bent u echter "Vriend van Sagalassos" en neemt u deel aan één van de nocturnes, dan kan u dit boek verkrijgen voor een prijs van amper 21 euro. Bent u vriend van het project, maar kan u niet komen naar één van de nocturnes, dan kan u het boek bestellen bij uitgeverij Openbaar Kunstbezit Vlaanderen aan een prijs van 28,20 euro, verzendingskosten inbegrepen.

Sagalassos, from where we stand

Fotografen Bruno Vandermeulen en Danny Veys, die alle objecten uit de tentoonstelling voor de catalogus opnamen en een drietal jaar geleden ook een prachtige tentoonstelling organiseerden met zwart-wit kunstfoto's over Sagalassos (gepubliceerd in het nog steeds verkrijgbare boek "(in) Site Sagalassos"), organiseren van eind oktober tot eind december een nieuwe expositie "Sagalassos, from where we stand" in het cultureel centrum "De Velinx" te Tongeren. Meer informatie kan u bekomen op deze website:

http://www.develinx.be/2011/expo/sagalassos-where-we-stand

Naar aanleiding van deze expositie, zal het Gallo Romeins Museum 13 beelden uit hun portfolio drukken op formaat 40 cm x 50 cm in berperkte oplage. 100 exemplaren daarvan zullen worden aangeboden voor verkoop in het Gallo Romeins Museum zelf.

Daarnaast verschijnt ook hun boek "Imaging History, Photography after the fact" (raadpleeg de cover hier), wat de proceedings zijn van een conferentie die ze vorig jaar in Brussel hebben verzorgd. Deze publicatie bundelt tekst en beeld, waaronder ook een selectie van onze beelden. De uitgever wil voor de mensen die de nieuwsbrief ontvangen eenmalig een korting van 5 euro geven op de verkoopprijs (24 euro i.p.v. 29 euro). Dit boek kan u bestellen via info@aspeditions.be met vermelding van "Nieuwsbrief Sagalassos". Meer informatie over dit boek kan u vinden op deze website:

http://www.aspeditions.be/article.aspx?article_id=IMAGIN305Z

U ziet dat er heel wat rond Sagalassos gebeurt en gepubliceerd wordt dit jaar en hopen dat dit wegens een overaanbod aan publicaties ,uiteindelijk niet contraproductief zal werken op ons bestand aan "Vrienden van Sagalassos", waarvan wij de steun meer dan ooit tevoren kunnen gebruiken. Het Jaarboek bevat nog altijd totaal andere informatie over de campagnes van 2010 - en volgend jaar over deze van 2011 – dan de informatie die in catalogus van de tentoonstelling te Tongeren is opgenomen.

Overlijdensbericht dokter Carlos Goethals

Met heel veel droefheid vernamen wij dat dokter Dr. Carlos Goethals op 26 september ll. thuis in Roeselare overleed. Carlos zullen wij altijd blijven herinneren als een ontzettend vriendelijke man, een echte 'gentleman', die Sagalassos een heel warm hart toedroeg.

Daarom nam hij ook als vrijwilliger in de jaren 2002, 2003, 2006 en 2007, de taak van één van onze vier opgravingsgeneesheren op zich. Hij heeft die taak telkens vol toewijding en met een grote efficiëntie ingevuld. Het was in feite gepland dat Carlos, op eigen verzoek, nog een laatste campagne zou meemaken om, zoals hij het zelf uitdrukte "deftig afscheid van Sagalassos te kunnen nemen". Spijtig genoeg werd deze ultieme droom door de slepende ziekte, waartegen hij zolang heeft gevochten, onmogelijk gemaakt.

Vol bewondering voor zijn lange strijd tegen zijn ziekte en met een enorm gevoel van dankbaarheid voor alles wat hij zoveel jaren voor ons heeft gedaan en wat hij voor ons betekende, bieden wij dan ook aan zijn echtgenote en kinderen, in naam van het hele team, onze oprechte gevoelens van medeleven aan. Carlos' geest zal in Sagalassos altijd blijven rondwaren.

Aankondiging jaarlijkse lezingen

Naar jaarlijkse gewoonte lichten Prof. Marc Waelkens en Prof. Jeroen Poblome de resultaten van de voorbije campagne toe in enkele dubbellezingen te Leuven en Tongeren. Deze lezingen kunnen gratis worden bijgewoond. Noteer alvast deze dagen in uw agenda voor de reeks lezingen in 2012:

Lezingen in Aula Pieter de Somer, Deberiotstraat 24, 3000 Leuven:

  • donderdag 16 februari 2012 om 20u;
  • donderdag 23 februari 2012 om 20u;
  • woensdag 7 maart 2012 om 20u.

Lezingen in het Gallo Romeins Museum, Kielenstraat 15, 3700 Tongeren:

  • donderdag 8 maart 2012 om 20u;
  • donderdag 15 maart 2012 om 20u.

In de loop van de maand december zal u zich voor één van deze lezingen on-line kunnen inschrijven. Wij zorgen er voor dat deze lezingen de kaap van 90 minuten niet zullen overschrijden.

Hernieuwing lidmaatschap "Vrienden van Sagalassos"

Het archeologisch onderzoek en de restauratie van monumenten in Sagalassos kan niet zonder de financiële steun van de "Vrienden van Sagalassos". Met uw steun kan ook de volgende campagne 2012 opnieuw een succes worden. Vriend van Sagalassos worden kan eenvoudig door een storting op het volgende rekeningnummer:

  IBAN :   BE09432000001157
  BIC (SWIFT-adres) :   KREDBE BB432-0000011-57
  Begunstigde :   K.U.Leuven, Krakenstraat 3, 3000 Leuven
  Gestructureerde mededeling :   +++400/0000/06608+++
 

Alle stortingen zijn welkom, maar vanaf 40 euro ontvangt U een fiscaal attest en bent u een "steunende Vriend". Indien U nog een fiscaal attest wenst voor 2011, dient Uw storting voor 31 december 2011 te zijn overgemaakt.