Onderzoeksprogramma's

Printer-friendly versionSend to friend

FWO G063715N: Het welzijn van de stedelijke bevolking van Romeins Keizerlijk Sagalassos (Pisidië, Turkije) vergeleken met de Mid-Byzantijnse lokale gemeenschap (1ste-6de eeuw n.Chr. en 10de-13de eeuw n.Chr.)

Als archeoloog kunnen we variatie aan begravingsvormen (crematie of inhumatie), grafvormen (grafmonumenten, asurnen, lijkbegraving), oriëntaties, lichaamsposities en bijgaven in kaart brengen. Naast de sociale elementen die we als archeologen kunnen bestuderen, zijn er ook biologische facetten, die het onderzoeksobject van de samenwerkende specialisten zijn. Zo kunnen forensische of fysische antropologen op basis van het skelet van een individu het geslacht, de leeftijd en de lichaamsgrootte bepalen, maar ook ziektes, doodsoorzaken, trauma's en arbeidscondities zijn hieruit af te lezen. Genetici kunnen dan weer het DNA van deze reeds lang overleden personen ontcijferen en zo verwantschappen, ziektes en migraties blootleggen. Ook is het mogelijk om via stabiele stikstof-, koolstof- en zwavelisotopen het dieet van deze individuen te reconstrueren. Het is deze variatie aan sociale en biologische elementen die ons nieuwe project wil aanpakken, om naast de dood ook het welzijn en de gezondheid van populaties in het verleden te bestuderen.

Specifiek voor Sagalassos willen we twee gemeenschappen met elkaar vergelijken: de lokale bevolking onder het Romeinse Keizerrijk (1ste tot 6de eeuw na Chr.) en de Midden-Byzantijnse (10de tot 13de eeuw na Chr.) populatie. Sagalassos is de ideale site om een dergelijke studie te doen. Er zijn al een flinke hoeveelheid menselijke resten opgegraven en een reeks aspecten werd al afzonderlijk bestudeerd, maar nog niet interdisciplinair samengebracht. De bedoeling is om alle elementen van de dood uitgebreid met elkaar te vergelijken en zo ook de levenswijzen van deze bevolkingsgroepen te reconstrueren: dieet, fysiek welzijn, levenskwaliteit, mobiliteit, arbeids- en levenscondities, bevolkingsdruk, sociale en culturele interacties en gezondheid. Op deze wijze hopen we de inwoners van Sagalassos uit lang vervlogen tijden weer een beetje tot leven te wekken.

IAP 07/09: Een vergelijking van regionaliteit en duurzaamheid in Pisidië, Boeotië, Picenum en Noordwest Gallië tussen de IJzertijd en de Middeleeuwen (1.000 v. Chr. - 1.000 n. Chr.)

Het voorgestelde project wenst de regionale trajecten van verandering en ontwikkeling van vier specifieke antieke streken, waar de onderzoekspartners de afgelopen decennia actief waren (Pisidië in Zuidwest Turkije, Boeotië in Centraal Griekenland, Picenum in Centraal Adriatisch Italië en Noordwest Gallië in België en Noord Frankrijk), te onderzoeken en te vergelijken. Regio's zijn geen statische entiteiten, maar zijn onderhevig aan veranderingen, in een dialectische relatie met zowel de wijdere als de lokale natuurlijke omgeving en politieke, culturele, sociaal-economische en demografische contexten. Daarom wenst het project ook de veranderingen door de tijd heen in menselijke veerkracht, maatschappelijke kwetsbaarheid en duurzaamheid in deze verschillende regio's aan de orde te stellen, wat zal resulteren in kennis betreffende golven van complexiteit en verval. De aanvragers wensen hun regionale data sets te verbeteren, door de bestaande data te verwerken en te modelleren en, wanneer noodzakelijk, door het genereren van nieuwe data uit het veld, om zo de specifieke, doch variabele patronen en mechanismes van regionale verandering, beter te begrijpen en te onderwerpen aan een interregionale vergelijking van de archeologische, historische, geografische, geo-archeologische, bio-archeologische en conceptuele aspecten van golven van regionale verandering.

De verklarende kracht van grote chronologische kaders is algemeen geaccepteerd om regionale patronen vast te stellen, alsmede om veranderingen te beoordelen. De aanvragers wensen te focussen op de periode van het eerste millennium v. Chr. tot en met het eerste millennium n. Chr., welke de IJzertijd, de Hellenistische/Republikeinse periode, de Romeinse en de laat Romeinse/vroeg Byzantijnse periode en de Byzantijnse periode/vroege Middeleeuwen behelzen in de respectievelijke studiegebieden. De Romeinse en laat antieke werelden stonden centraal in de vorige IUAP programma's van dit netwerk en blijven een belangrijke focus in het voorgestelde project. De aanvragers wensen echter ook expliciet 'over de Romeinse muren' heen te kijken om de verschillende types van golfpatronen van complexiteit en verval door de eeuwen heen beter te begrijpen. Dit behelst het analyseren van landschapsevolutie en agrarische draagkracht, ontwikkelingen op de lange termijn in ambachtelijke productie en uitwisseling, regionaal historisch bewijsmateriaal en demografische patronen, (de)urbanisatie processen en regionale bouwtradities, veranderende patronen in het menselijke dieet, de rol van muntstelsels en, in algemene zin, de eigenschappen van de relatie tussen toenemende/afnemende sociale complexiteit en regionale ontwikkeling.

Het voorgesteld project wenst een specifieke bijdrage te leveren aan de studie van de antieke economie, in welke recentelijk de notie van gematigde groei op de regionale schaal als centrale onderzoeksvraag is voorgesteld. Het vernieuwende potentieel van dit baanbrekende werk is echter nog niet bevredigend verkend in de archeologie. Daarom is het voorgestelde project innovatief in haar holistische, interdisciplinaire benadering van goed geselecteerde onderzoeksonderwerpen in vier extensief bestudeerde archeologische casussen, welke fundamenteel, theoretisch en empirisch onderzoek omtrent regionale ontwikkeling in het verleden ondersteunen. In het eerste stadium wensen de aanvragers een win-win situatie te creëren door de regionale casestudies van de deelnemende archeologische partners te verrijken, door de interdisciplinaire samenwerking te verdiepen binnen en tussen alle betrokken partners. Ten tweede wensen zij ook bij te dragen aan de debatten, binnen de verschillende hier weergegeven disciplines, op het vlak van de diepe tijdstrajecten van regionale duurzaamheid en golven van complexiteit en verval.

Om samen te vatten, het voorgestelde project wenst vergelijkende analyses te verbeteren en het synthetisch niveau te verhogen van lange termijngolven van verandering en ontwikkeling in de studiegebieden. Deze zullen dienen als interdisciplinair laboratorium voor het vergelijken en contrasteren van de relevante factoren, die samenlevingen min of meer duurzaam maakten, met mogelijke relevantie voor hedendaagse regionale studies.